Door Anne Katrin Schlag
Ik ben erkend psychologe en hoofd van onderzoek bij Drug Science. Ik behaalde eerst mijn PhD in Psychologie aan de London School of Economics and Political Science, waarna ik als docent bij King's College London heb gewerkt. Daar heb ik mijn expertise ontwikkeld op het gebied van wetenschap en beleidsvorming, risicoperceptie, risicomanagement en risicocommunicatie. In 2014 trad ik in dienst bij de organisatie Drug Science en begon ik mijn samenwerking met professor David Nutt. Ik heb twee Honorary Senior Fellowships, een soort eredoctoraat, aan zowel het Imperial College London als King's College London. Bovendien ben ik moeder van drie prachtige kinderen.
In mijn functie bij Drug Science geef ik leiding aan het onderzoek van de werkgroep Medicinale cannabis (Medical Cannabis Working Group of MCWG) en de werkgroep Medicinale psychedelica. Onze MCWG richt zich op het bevorderen van wetenschappelijke bewijzen over medicinale cannabis, inclusief real world data (observationele praktijkdata) en op de voortdurende ontwikkelingen op het gebied van voorlichting van en communicatie met belanghebbenden over medicinale cannabis. Ik ben gepassioneerd over het verbeteren en versnellen van de toegang tot medicinale cannabis voor de mensen die dit het hardst nodig hebben. Hieronder vertel ik meer over een specifieke case van dit werk die mij nauw aan het hart ligt, zowel als wetenschapper en in hogere mate als moeder.
Overzicht van medicinale cannabis in het Verenigd Koninkrijk: de huidige regelgeving en uitdagingen
Op 1 november 2018 werd cannabis in het Verenigd Koninkrijk tot medicijn verklaard. Dit was grotendeels het gevolg van druk van patiënten, waaronder spraakmakende mediacampagnes over kinderen met hardnekkige epilepsie die opmerkelijke verbeteringen vertoonden (zoals Alfie Dingley, waarover later meer).
De huidige richtlijnen van het National Institute for Health and Care Excellence (NICE) bevelen het voorschrijven van drie op cannabis gebaseerde geneesmiddelen (CBMP) aan voor de behandeling van vier aandoeningen: Sativex voor spasticiteit bij volwassenen met multiple sclerose (MS), Nabilone voor misselijkheid en overgeven als bijwerking van chemotherapie, en Epidyolex voor ernstige therapieresistente epilepsie, zoals het Lennox-Gastaut-syndroom en het Dravet-syndroom. Deze richtlijnen, uitsluitend gebaseerd op bewijs uit gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek, zijn zeer beperkend en sluiten de meerderheid van de patiënten uit (zoals patiënten die CBMP's nodig hebben voor chronische pijnbehandeling). Het sluit ook de meeste CBMP's uit die mogelijk door patiënten gebruikt zouden kunnen worden, zoals de full-spectrum bloem.
In het Verenigd Koninkrijk is medicinale cannabis geclassificeerd als medicijn zonder vergunning, waardoor het een uitdaging blijft om een recept voorgeschreven te krijgen via de National Health Service (NHS), het openbare zorgstelsel in het Verenigd Koninkrijk. Dit betekent dat de meeste recepten door particuliere artsen worden uitgeschreven, waardoor patiënten met chronische aandoeningen gedwongen worden om honderden euro's per maand te betalen voor hun medicijnen.
Als gevolg is het aantal full-spectrum NHS-recepten zeer laag. Het totaal aantal patiënten (waarvan de meesten particulier verzekerd zijn of uit eigen zak betalen) bedraagt ongeveer 85.000, met ongeveer 200 artsen en andere voorschrijvers, die in 43 klinieken werkzaam zijn. Bijna alle voorgeschreven CBMP's zijn de bloem en olie (in een verhouding van ongeveer 80:20), met een klein aantal capsules. Pleisters/crèmes/zetpillen/eetbare producten zijn momenteel niet beschikbaar voor patiënten in het VK.
De toegang voor patiënten wordt verder bemoeilijkt omdat een recept alleen door een specialist mag worden voorgeschreven, niet door een huisarts. Naast de NICE-richtlijnen, werken artsen met de richtlijnen van het Royal College of Physicians (2018)(1) (voor pijn en misselijkheid) en de British Paediatric Neurology Association (2018)(2) (voor kinderepilepsie). Deze raden het voorschrijven van medicinale cannabis alleen aan als laatste redmiddel wanneer andere conventionele behandelingen niet hebben gewerkt.
Medicinale cannabis en pediatrische epilepsie
Na de wetswijziging in 2018 verwachtten veel wanhopige patiënten dat CBMP's nu via de NHS beschikbaar zouden zijn, maar deze verwachting kwam niet uit. De eerste persoon die een NHS-recept kreeg was Alfie Dingley, dankzij de onvermoeibare inspanningen van zijn overleden moeder Hannah Deacon en professor Mike Barnes, een neuroloog die bereid was tegen de richtlijnen in te gaan – omdat het bewijs uit de praktijk zo overtuigend was dat de beslissing om deze patiënt geen recept voor te schrijven simpelweg onethisch zou zijn geweest. Mike Barnes en Alfie's NHS-huisarts vroegen beiden in juni 2018 een Schedule 1-licentie aan en ontvingen deze uiteindelijk, waardoor zij het eerste full-spectrum NHS-recept konden uitschrijven.
Ik leerde Hannah kennen in 2018 toen we onze werkgroep voor Medicinale cannabis opstartten. Hannah wilde dat wij systematisch en rigoureus de impact van de medicinale cannabisbehandeling op haar zoon zouden vastleggen, zodat het bewijs wetenschappelijk gedocumenteerd kon worden en daardoor door de bredere medische wereld zou worden geaccepteerd. De hoop was dat het publiceren van deze resultaten in toonaangevende, door vakgenoten getoetste wetenschappelijke literatuur de mening van potentiële voorschrijvers en beslissers zou veranderen, waardoor medicinale cannabis ook beschikbaar zou zijn voor andere kinderen met vergelijkbare behoeften.
Samen met Hannah en andere ouders die hun verhalen wilden delen, was ons Drug Science-team (met onder meer professor David Nutt en dr. Rayyan Zafar) van cruciaal belang bij het rapporteren van de buitengewone impact van CBMP's als behandeling voor verschillende vormen van therapieresistente epilepsie. Onze case van onderzoeken toonde duidelijk de effectiviteit aan van de hele plant van medicinale cannabis bij deze groep patiënten die bestond uit kinderen met ernstige hardnekkige epilepsie. De zeer significante vermindering van de maandelijkse frequentie van aanvallen in onze groep toonde duidelijk de werkzaamheid van dit medicijn bij dergelijke patiënten aan (3).
We vulden onze kwantitatieve studie aan met een kwalitatieve benadering, waarbij we ouders/verzorgers van deze patiënten uitgebreid interviewden om hun huidige situatie volledig te begrijpen en de eerdere bevindingen in context te plaatsen (4).
Naast het verminderen van de aanvallen, meldden verzorgers ook aanhoudende en significante verbeteringen in gedrags-, psychologische en cognitieve vermogens die samenhangen met het gebruik van medicinale cannabis. Dit had een enorme impact op de kwaliteit van leven voor de kinderen en voor het hele gezin.
Blijkbaar wegen de voordelen van medicinale cannabis voor deze patiënten ruimschoots op tegen de bijbehorende risico's. Veel van de kwesties die in dit onderzoek aan bod kwamen, gingen verder dan de wetenschap van medicinale cannabis op zich. Het bleek vaak te gaan om ethische en politieke kwesties, gekoppeld aan bredere kwesties van vertrouwen en macht in de samenleving, en de bijbehorende uitdagingen in de relatie tussen arts en patiënt. Dit benadrukt hoe belangrijk het is om patiënten te betrekken bij besluitvorming over hun medische plannen en de waarde die we moeten hechten aan hun gerapporteerde uitkomsten en wensen.
Slotopmerkingen
Ondanks dat het gebruik van CBMP's in het VK meer dan zeven jaar geleden werd gelegaliseerd, is er tot op heden een schaarste aan NHS-recepten en kampen veel patiënten met onhoudbare financiële kosten om hun medicijnen te verkrijgen.
Hoewel bovenstaande gegevens de beperkingen van ander praktijkbewijs delen, levert ons onderzoek het bewijs om de verdere introductie van CBMP's in de NHS binnen de huidige NICE-voorschrijfrichtlijnen te ondersteunen. Deze stap zou enorm gunstig zijn voor de bovengenoemde gezinnen, die naast de psychische stress van de zorg voor hun chronisch zieke kinderen, nog steeds gebukt gaan onder de zware financiële last van hun medicatie.
Hoewel grootschalige gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken nog steeds ontbreken en niet haalbaar zijn in de pediatrische epilepsie, zijn deze kinderen het bewijs dat nodig is om de huidige beperkende Britse voorschrijfaanbevelingen te veranderen. Het wetenschappelijke bewijs is het belangrijkste onderdeel van de puzzel, maar we mogen ook de ethiek niet uit het oog verliezen; niet voorschrijven is onethisch. Als moeder kan ik me niet voorstellen dat ik geen medicijn zou kunnen krijgen dat mijn ernstig zieke kind kan helpen om een betere kwaliteit van leven te hebben.
Dankbetuigingen en verdere informatie
Ik wil graag de vele ouders/verzorgers bedanken die zo moedig hun verhalen hebben gedeeld en benadruk hierbij het belangrijke werk dat ze hebben verricht. We zetten dit werk voort ter nagedachtenis aan Hannah:
"Twijfel er nooit aan dat een kleine groep bedachtzame, toegewijde individuen de wereld kan veranderen. Sterker nog, het is het enige dat de wereld ooit heeft veranderd."
- Margaret Mead
De Medcan Family Foundation zet het belangrijke werk voort om de toegang tot medische cannabis voor kinderen met therapieresistente kinderepilepsie te verbeteren (5).
De Medical Cannabis Clinicians Society biedt deskundige begeleiding, ondersteuning en CPD-geaccrediteerde training in het Verenigd Koninkrijk (6).
Drug Science is een onafhankelijke, door wetenschap geleide non-profitorganisatie die toonaangevende medicijnexperts uit diverse specialismen samenbrengt om baanbrekend onderzoek te doen naar de schadelijke gevolgen en de effecten van medicijnen. Drug Science geeft voorlichting aan het publiek, de media, beleidsmakers en academici, en voorziet hen van de kennis en middelen om een positieve verandering te bereiken (7).
